ทำไมคนถึงหันมาสนใจผลิตไฟฟ้าจาก พลังงาน แสงอาทิตย์ ราคา และประเมินความคุ้มค่าอย่างไร

ประเทศไทยมีศักยภาพในการนำพลังงานแสงอาทิตย์มาผลิตไฟฟ้า เนื่องจากมีแสงแดดในหลายช่วงของปี ประกอบกับเทคโนโลยีแผงโซล่าเซลล์และอินเวอร์เตอร์ที่พัฒนาขึ้น ทำให้เจ้าของบ้าน อาคารพาณิชย์ และโรงงานเริ่มสนใจติดตั้ง Solar Rooftop เพื่อผลิตไฟฟ้าใช้เองมากขึ้น

การติดตั้งโซล่าเซลล์ไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม แต่ยังเป็นเครื่องมือสำหรับบริหารค่าไฟและต้นทุนการดำเนินงานในระยะยาว โดยเฉพาะอาคารหรือธุรกิจที่ใช้ไฟฟ้าจำนวนมากในช่วงกลางวัน

1. ช่วยลดการซื้อไฟฟ้าจากระบบหลัก

ระบบ Solar Rooftop จะผลิตไฟฟ้าในช่วงที่มีแสงอาทิตย์ เมื่ออาคารมีการใช้ไฟพร้อมกัน พลังงานที่ผลิตได้จะถูกนำไปใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้า ระบบปรับอากาศ หรือเครื่องจักรภายในอาคารก่อน ทำให้ปริมาณไฟฟ้าที่ต้องซื้อจากการไฟฟ้าลดลง

จำนวนเงินที่ประหยัดได้จะแตกต่างกันตามปัจจัยสำคัญ เช่น

• ปริมาณการใช้ไฟในช่วงกลางวัน
• ขนาดของระบบโซล่าเซลล์
• ทิศทางและความลาดเอียงของหลังคา
• เงาบดบังจากอาคารหรือต้นไม้
• ประสิทธิภาพของแผงและอินเวอร์เตอร์
• อัตราค่าไฟและประเภทผู้ใช้ไฟ
• การดูแลและบำรุงรักษาระบบ

จึงไม่ควรรับรองว่าทุกอาคารจะลดค่าไฟได้ในสัดส่วนเดียวกัน บริษัทติดตั้งโซล่าเซลล์ควรวิเคราะห์บิลค่าไฟและสำรวจพื้นที่ก่อนประเมินผลประหยัด

2. ต้นทุนเทคโนโลยีลดลงและแผงมีประสิทธิภาพสูงขึ้น

ในช่วงที่ผ่านมา ต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจากโซล่าเซลล์ลดลงอย่างมาก ขณะเดียวกันแผงรุ่นใหม่สามารถผลิตไฟฟ้าได้มากขึ้นจากพื้นที่ติดตั้งใกล้เคียงเดิม

ข้อมูลของ IRENA ระบุว่า ต้นทุนการผลิตไฟฟ้าเฉลี่ยตลอดอายุโครงการของโซล่าเซลล์ระดับสาธารณูปโภคลดลงประมาณ 90% ระหว่างปี 2010–2024 แต่ตัวเลขดังกล่าวเป็นข้อมูลระดับโครงการผลิตไฟฟ้าขนาดใหญ่ทั่วโลก ไม่ใช่ราคาติดตั้งสำหรับบ้านหรือโรงงานในประเทศไทยโดยตรง IRENA

ราคาติดตั้งจริงยังขึ้นอยู่กับขนาดระบบ รุ่นอุปกรณ์ สภาพหลังคา ระบบไฟฟ้า การขออนุญาต และบริการหลังการขายของแต่ละโครงการ

3. เหมาะกับอาคารที่ใช้ไฟช่วงกลางวัน

ระบบโซล่าเซลล์แบบ On Grid เหมาะกับสถานที่ที่ใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวัน เช่น

• โรงงานและคลังสินค้า
• อาคารสำนักงาน
• โรงแรมและสถานพยาบาล
• ศูนย์การค้าและร้านค้าปลีก
• โรงเรียนและมหาวิทยาลัย
• บ้านที่มีผู้อยู่อาศัยหรือทำงานในช่วงกลางวัน

ไฟฟ้าที่ผลิตจากแผงจะถูกนำมาใช้ร่วมกับไฟฟ้าจากระบบหลักโดยอัตโนมัติ หากโซล่าเซลล์ผลิตไม่เพียงพอ ระบบจะดึงไฟฟ้าส่วนที่ขาดจากโครงข่ายตามปกติ

ระบบ On Grid ไม่จำเป็นต้องติดตั้งแบตเตอรี่ทุกโครงการ หากอาคารสามารถใช้ไฟฟ้าที่ผลิตได้ในช่วงกลางวัน แต่แบตเตอรี่อาจมีประโยชน์สำหรับโครงการที่ต้องการเก็บพลังงาน สำรองไฟ หรือบริหารการใช้ไฟในช่วงเวลาอื่น

4. ใช้พื้นที่หลังคาให้เกิดประโยชน์

Solar Rooftop สามารถเปลี่ยนพื้นที่หลังคาที่ไม่ได้ใช้งานให้เป็นพื้นที่ผลิตพลังงาน โดยไม่จำเป็นต้องจัดหาที่ดินใหม่

อย่างไรก็ตาม ก่อนติดตั้งต้องตรวจสอบโครงสร้างหลังคา วัสดุมุงหลังคา ทิศทาง เงาบดบัง และพื้นที่สำหรับการบำรุงรักษา หากออกแบบไม่เหมาะสม อาจเกิดปัญหาเรื่องการรับน้ำหนัก การรั่วซึม หรือผลิตไฟฟ้าได้ต่ำกว่าประมาณการ

แผงที่ติดตั้งเหนือหลังคาอาจช่วยบังแสงแดดบางส่วน แต่ผลต่ออุณหภูมิภายในอาคารจะแตกต่างกันตามรูปแบบหลังคา ฉนวน ระยะห่างใต้แผง และระบบระบายอากาศ ไม่ควรระบุว่าอุณหภูมิจะลดลงเท่ากันทุกอาคาร

5. ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ไม่มีการเผาไหม้ในระหว่างการผลิตไฟฟ้า จึงช่วยลดการพึ่งพาพลังงานจากเชื้อเพลิงฟอสซิลและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกี่ยวข้องกับการใช้ไฟฟ้าได้

สำหรับภาคธุรกิจ การติดตั้ง Solar Rooftop ยังสามารถสนับสนุนเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อม ESG และการลดคาร์บอนขององค์กรได้ แต่ควรใช้ข้อมูลการผลิตไฟฟ้าจริงและวิธีคำนวณที่ตรวจสอบได้ในการจัดทำรายงาน

IEA รายงานว่าโซล่าเซลล์มีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในระบบไฟฟ้าโลก โดยในปี 2025 การผลิตไฟฟ้าจากโซล่าเซลล์เพิ่มขึ้นประมาณ 600 เทราวัตต์ชั่วโมง International Energy Agency

6. ตรวจสอบการผลิตไฟฟ้าได้แบบออนไลน์

อินเวอร์เตอร์และระบบ Monitoring รุ่นใหม่ช่วยให้ผู้ใช้งานตรวจสอบข้อมูลได้ เช่น

• ปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตได้
• กำลังผลิตในแต่ละช่วงเวลา
• ประวัติการผลิตรายวันและรายเดือน
• สถานะของอินเวอร์เตอร์
• การแจ้งเตือนเมื่อระบบผิดปกติ
• ผลประหยัดและการลดคาร์บอนโดยประมาณ

การมีข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เจ้าของระบบตรวจสอบได้ว่าโซล่าเซลล์ทำงานตามปกติหรือไม่ และสามารถแจ้งบริษัทผู้ติดตั้งเข้าตรวจสอบได้เร็วขึ้น

7. มีมาตรการสนับสนุนและช่องทางจำหน่ายไฟฟ้า

บางโครงการอาจสามารถสมัครเข้าร่วมมาตรการรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินหรือมาตรการสนับสนุนจากภาครัฐได้ แต่คุณสมบัติ อัตรารับซื้อ ระยะเวลา และโควตาอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของแต่ละช่วงเวลา

ผู้สนใจไม่ควรคำนวณความคุ้มค่าโดยสมมติว่าจะสามารถขายไฟฟ้าได้ทันที ควรตรวจสอบสิทธิและเงื่อนไขล่าสุดกับ PEA, MEA, สำนักงาน กกพ. หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจลงทุน

การเชื่อมต่อระบบกับโครงข่ายต้องดำเนินการตามมาตรฐานของการไฟฟ้า PEA แนะนำให้ตรวจสอบทั้งแบบระบบไฟฟ้า มาตรฐานอุปกรณ์ เอกสารรับรอง และขั้นตอนขอเชื่อมต่อให้ถูกต้อง คำแนะนำจาก PEA

8. บริหารต้นทุนระยะยาวได้ดีขึ้น

ค่าไฟฟ้าเป็นต้นทุนสำคัญของโรงงานและธุรกิจ การผลิตไฟฟ้าใช้เองช่วยลดปริมาณไฟฟ้าที่ต้องซื้อจากระบบหลักในช่วงกลางวัน ทำให้สามารถวางแผนต้นทุนพลังงานได้ดีขึ้น

อย่างไรก็ตาม ความคุ้มค่าของระบบควรพิจารณาจากข้อมูลจริง ได้แก่

• เงินลงทุนสุทธิ
• ค่าไฟที่คาดว่าจะประหยัดได้
• ค่าเสื่อมประสิทธิภาพของแผง
• ค่าบำรุงรักษา
• ค่าเปลี่ยนหรือซ่อมอินเวอร์เตอร์
• ระยะเวลารับประกัน
• อายุการใช้งานของระบบ
• รูปแบบการใช้ไฟในอนาคต

ไม่ควรเปรียบเทียบผลตอบแทนจากโซล่าเซลล์กับการลงทุนประเภทอื่นโดยไม่มีข้อมูลหรือสมมติฐานที่ชัดเจน

เลือกขนาดระบบอย่างไรให้คุ้มค่า?

ขนาดระบบควรสัมพันธ์กับการใช้ไฟในช่วงที่แผงสามารถผลิตพลังงานได้ หากติดตั้งใหญ่เกินไป อาจมีไฟฟ้าส่วนเกินที่ไม่ได้ใช้หรือจำเป็นต้องติดตั้งระบบควบคุมการส่งไฟย้อนกลับ

ก่อนติดตั้งควรให้บริษัทรับติดตั้งโซล่าเซลล์ดำเนินการดังนี้

1. วิเคราะห์บิลค่าไฟย้อนหลัง
2. ตรวจสอบพฤติกรรมการใช้ไฟรายช่วงเวลา
3. สำรวจหลังคาและระบบไฟฟ้า
4. ประเมินเงาบดบัง
5. จำลองกำลังผลิตรายเดือนและรายปี
6. คำนวณผลประหยัดและระยะเวลาคืนทุน
7. ตรวจสอบข้อกำหนดการเชื่อมต่อโครงข่าย

สรุป

เหตุผลที่คนและธุรกิจหันมาผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์มากขึ้น มาจากความต้องการลดค่าไฟ ใช้พื้นที่หลังคาให้เกิดประโยชน์ ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และบริหารต้นทุนพลังงานในระยะยาว

ความคุ้มค่าจะเกิดขึ้นได้เมื่อขนาดระบบเหมาะกับการใช้ไฟ อุปกรณ์ได้มาตรฐาน และติดตั้งตามหลักวิศวกรรม ผู้สนใจจึงควรเลือกบริษัทติดตั้งโซล่าเซลล์ครบวงจรที่สามารถสำรวจ ออกแบบ ขอเชื่อมต่อ ติดตั้ง และดูแลระบบหลังส่งมอบได้

Brilliant Power ให้บริการออกแบบและติดตั้ง Solar Rooftop สำหรับโรงงานและธุรกิจ สามารถส่งบิลค่าไฟย้อนหลังและรายละเอียดพื้นที่ เพื่อรับการประเมินกำลังติดตั้งเบื้องต้นได้

คำถามที่พบบ่อย

ติดตั้งโซล่าเซลล์ช่วยลดค่าไฟได้กี่เปอร์เซ็นต์?

ไม่มีสัดส่วนตายตัว ผลประหยัดขึ้นอยู่กับขนาดระบบ ปริมาณการใช้ไฟช่วงกลางวัน สภาพหลังคา เงาบดบัง และอัตราค่าไฟของแต่ละอาคาร

ระบบ On Grid ต้องติดตั้งแบตเตอรี่หรือไม่?

ไม่จำเป็นทุกโครงการ หากมีการใช้ไฟในช่วงกลางวันอย่างต่อเนื่อง สามารถใช้ไฟฟ้าจากโซล่าเซลล์ได้โดยตรง

ไฟฟ้าที่ผลิตเหลือสามารถขายได้หรือไม่?

ขึ้นอยู่กับประเภทผู้ใช้ไฟ คุณสมบัติโครงการ โควตา และประกาศของหน่วยงานในขณะยื่นสมัคร ควรตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดก่อนนำรายได้จากการขายไฟมาคำนวณผลตอบแทน

โรงงานเหมาะกับการติดตั้ง Solar Rooftop หรือไม่?

โรงงานที่ใช้ไฟช่วงกลางวันและมีพื้นที่หลังคาเหมาะสมมีโอกาสใช้พลังงานที่ผลิตได้ในสัดส่วนสูง แต่ต้องตรวจสอบโครงสร้างและระบบไฟฟ้าก่อนออกแบบครับ